چاشنی ویژه

هر ایده‌ای برای موفقیت، نیاز به یک چاشنی ویژه دارد

روزانه هزاران هزار ایده نوپا در سراسر جهان تبدیل به کسب‌وکار می‌شوند. اما از میان این هزاران هزار کسب‌وکار، فقط تعداد اندکی از آن‌ها موفق می‌شوند روی پای خود بایستند و زنده بمانند و از میان همین کسب‌وکارهای زنده هم فقط تعداد اندکی می‌توانند به شهرت و اعتبار دست پیدا کنند. می‌دانید علت اصلی شکست خوردن یا محبوب نشدن آن همه ایده و کسب‌وکار چیست؟ به این خاطر است که برای خودشان چاشنی ویژه ندارند.

منظور از چاشنی ویژه، همان عنصری است که باعث می‌شود کسب‌وکار شما از رقبا متمایز باشد. شاید تا به حال خیلی‌ها برای به نتیجه رساندن ایده کاری‌شان به سختی تلاش کرده باشند ولی به جایی نرسیده باشند. مشکل آن‌ها این است که تا به حال از خودشان نپرسیده‌اند که چه چیزی کسب‌وکار آن‌ها را از مابقی جدا می‌کند و سبب می‌شود که مشتری‌ها و مخاطبان به سمت کار او جذب بشوند؟

اهمیت این امر در ایده‌های بکر که رقبای کمتری دارند یا اصلا رقیب ندارند کمتر است، چون خود ایده به تنهایی یک چاشنی ویژه خالص است. اما در کسب‌وکارهایی که متداول‌تر و پررقیب‌تر هستند، به نسبت تعداد رقبا اهمیت این امر نیز بالاتر می‌رود.

مثلا شرکت اپل در بازار پر از هیجان گجت‌ها، یک ویژگی منحصر به فرد دارد که موقعیتش را در طول سالیان حفظ نموده است و آن ویژگی منحصر به فرد یا به عبارت دیگر چاشنی ویژه، چیزی نیست جز کنترل کامل روی هر دو بخش سخت‌افزار و نرم‌افزار. این نقطه قوت به اپل اجازه داده که هماهنگی بی‌نظیری بین این دو بخش از گجت‌ها ایجاد کند، هماهنگی‌ای که در محصولات شرکت‌های دیگر کمتر دیده می‌شود. فرضا در رقابت iOS و اندروید همیشه بحث عدم توزیع هماهنگ اندروید مورد انتقاد قرار می‌گیرد، در حالی که iOS به واسطه هماهنگی کاملش با آیفون‌ها و آیپدها هم توزیع منظم‌تر و سریع‌تری دارد، و هم نسخه‌های مختلفش از طول عمر بیشتری نسبت به اندروید برخوردارند.

شاید به همین دلیل است که به تازگی شرکت‌های رقیب اپل مثل مایکروسافت و گوگل به این فکر افتادند که راه اپل را پیش بگیرند. گوگل گرچه قبلا خودش مستقیما اسمارت فون نمی‌ساخت، اما دو سالی می‌شود که شروع به تولید اسمارت فون با برند پیکسل کرده و آن را جایگزین نکسوس نموده است. البته گرچه پیکسل هم مثل نکسوس برندی نیست که ساخت دیوایس‌هایش به طور کامل بر عهده گوگل باشد، اما پیکسل‌ها با طراحی و برند انحصاری گوگل تولید و عرضه می‌شوند و برند شرکت سازنده در پشت دیوایس ثبت نخواهد شد. از سوی دیگر مایکروسافت نیز با راه‌اندازی سری محصولات سرفیس، از یک شرکت نرم‌افزاری صرف خارج شده و تصمیم دارد مثل اپل روی هر دو بخش سخت‌افزاری و نرم‌افزاری کنترل کامل پیدا کند.

چاشنی ویژه

اگر مطلب من در مورد دلیل شکست گوگل پلاس در برابر فیسبوک را خوانده باشید، می‌دانید که آن‌جا هم همین بحث بود. گوگل اگر برای پلاس یک چاشنی ویژه در نظر می‌گرفت و صرفا یک فیسبوک دیگر نمی‌ساخت، اکنون در دنیای شبکه‌های اجتماعی جایگاه بهتری داشت. چاشنی ویژه توییتر، سرعت بالای گردش محتوا در آن است که آن هم به لطف محدودیت ۲۸۰ کاراکتری توییت‌ها ممکن شده است. توییتر با همین ویژگی منحصر به فرد موفق شده در طول این سال‌ها روی پای خودش بایستد و طرفداران خودش را به دست بیاورد. اینستاگرام هم گرچه اکنون تحت اختیار فیسبوک فعالیت می‌کند، اما حتی قبل از خریداری شدنش توسط فیسبوک، یک شبکه اجتماعی مهم و تاثیرگذار به حساب می‌آمد، چون یک ویژگی منحصر به فرد داشت و آن هم اتکایش بر عکس‌ها و ویدیوها بود.

یا اگر دنیای کنسول‌های بازی را در نظر بگیریم، می‌بینیم که سونی تقریبا همیشه سلطان این حیطه بوده و هست. دلیلش این است که در کنار قدرت‌نمایی نسل‌های مختلف پلی‌استیشن، این کنسول با چاشنی ویژه‌اش همیشه نفس رقبا را بریده است و آن چاشنی هم چیزی نیست جز بازی‌های انحصاری. بسیاری از بازی‌های ویدیویی مهم و مطرح جهان، در ابتدا به صورت انحصاری برای پلی‌استیشن عرضه می‌شوند، حال یا تا انتها انحصاری باقی می‌مانند و یا بعد از مدتی برای کنسول‌های رقیب هم ارائه می‌گردند. به غیر از سونی، اخیرا نینتندو نیز با کنسول سوییچ نشان داده که از طریق نوآوری‌های سخت‌افزاری و همین‌طور بازی‌های فوق‌العاده جذاب موفق شده ویژگی‌های منحصر به فرد متعددی برای خودش ایجاد کند که البته نتیجه خوبی هم از این کوشش‌ها به دست آورده است.

مثال‌هایی که زده شد، جهت روشن کردن این موضوع بود که اگر می‌بینید یک شرکت در جهان صاحب شهرت و اعتبار است، یکی از دلایل اصلی‌اش همین داشتن چاشنی ویژه است. واضح است که این موضوع را می‌توان به کسب‌وکارها و ایده‌ها و بازارهای دیگری هم تعمیم داد. علی‌الخصوص برای کسب‌وکارهایی که به تازگی می‌خواهند شروع بکنند و به دنبال پیشرفت هستند این مساله جالب توجه است. مثلا اگر می‌خواهید یک فست‌فود جدید راه‌اندازی کنید، باید به فکر یک دستور پخت و طعم منحصر به فرد باشید، یا اگر می‌خواهید یک شرکت تولید کفش و پوشاک داشته باشید، باید به فکر طرح‌های متمایز و انحصاری برای محصولات خود باشید.

البته این نکته هم قابل ذکر است که همیشه باید حواس‌تان به حفظ انحصار چاشنی ویژه کسب‌وکار خودتان باشد. در این مورد می‌توانم اسنپ‌چت را مثال بزنم که گرچه در دنیای شبکه‌های اجتماعی پر بود از نوآوری‌ها و ویژگی‌های خاص، اما چون نتوانست از این نوآوری‌ها در برابر رقبا محافظت کند، فیسبوک خیلی راحت توانست از آن کپی کند و عملا در تعداد کاربر نیز آن را شکست بدهد. فرض کنید مک دونالد دستور پخت استثنائی خودش را لو بدهد، در این صورت دیگر چیزی از مک دونالد باقی نمی‌ماند.

شما هم اگر مثال دیگری از چاشنی‌های ویزه در کسب‌وکارهای مختلف به ذهن‌تان می‌رسد، می‌توانید آن را در بخش کامنت‌ها اضافه نمایید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *