به جای فراموش کردن، از گذشته پند بگیریم

بعضی اوقات با برخی‌ها که از گذشته حرف می‌زنم، فورا می‌گویند که گذشته را فراموش کن و به آینده بیاندیش. این جمله همیشه برای من تعجب برانگیز بوده است. چرا باید یک نفر گذشته خودش را فراموش کند؟ اصلا چرا باید برای اندیشیدن به آینده، گذشته را فراموش کرد؟ مگر این دو چه منافاتی با هم دارند؟ معمولا بعد از شنیدن این جمله فورا می‌گویم این گذشته است که آینده را می‌سازد. واقعا هم همین‌طور است. اگر خوب به ماجرا نگاه کنید می‌بینید که زندگی امروز ما نتیجه کارهای دیروزمان است. اگر دیروز آن تصمیم را نمی‌گرفتید یا این راه را انتخاب نمی‌کردید شاید الان در موقعیت دیگری زندگی می‌کردید. تا به حال به این دید به گذشته خود نگاه کرده‌اید؟

شاید عده‌ای معتقد باشند که گذشته مهم نیست و این تصمیمات امروز ما است که روی آینده ما تاثیر خواهند گذاشت، اما من می‌گویم این کاملا غلط است. امروزی که قرار است آینده خود را روی آن بنا کنیم در واقع خودش روی گذشته بنا شده است. وقتی کسی می‌گوید گذشته را فراموش کن به این معنی است که بنیان اصلی زندگی را باید فراموش کرد که عملا غیرممکن است. به فراموشی سپردن گذشته، صرفا نادیده گرفتن همه آن چیزی است که زمان حال ما را می‌سازد. گذشته به هیچ وجه قابل پاک شدن نیست، فقط بعضی از ما برای فرار از مسئولیت کارهایی که قبلا انجام دادیم ترجیح می‌دهیم چشمان خودمان را روی گذشته‌مان ببندیم.

بین سه زمان اصلی، یعنی گذشته و حال و آینده، این همیشه گذشته است که از دید ما مورد غضب قرار می‌گیرد، این در حالی است که باهوش‌ترین انسان‌ها کسانی هستند که سعی می‌کنند از دیروز خودشان برای تصمیمات امروزشان پند بگیرند تا بتوانند فردای بهتری را برای خودشان فراهم بیاورند. قبل از این‌که دوباره از دست گذشته خودمان عصبانی شویم و تصمیم بگیریم به کلی آن را فراموش کنیم (یا در واقع صورت مساله را پاک کنیم) بد نیست به این فکر کنیم که چطور می‌شود از دیروز خودمان بیاموزیم.

تصمیمات اشتباهی که گرفته بودیم

اول از هر چیز این را اعتراف کنم که همه ما، در هر سن و شرایطی که باشیم همیشه ممکن هست که اشتباه کنیم. اشتباه کردن و تصمیم غلط گرفتن امر عجیب و غریبی نیست که بخواهیم خودمان را از آن مبرا بدانیم. هیچ کس آن‌قدر کامل نیست که هرگز اشتباهی مرتکب نشود. پس به خودتان بقبولانید که هرازگاهی ممکن است ناخواسته تصمیمی بگیرید که بعدا بفهمید اشتباه بوده است. به جای این‌که خودتان را سرزنش بکنید که چرا و چطور این اشتباه را مرتکب شده‌اید، اول سعی کنید بفهمید کجای راه را کج رفته‌اید، بعد به این فکر کنید که چطور می‌توانید آن را جبران کنید و در آخر هم تلاش کنید تا دوباره آن اشتباه را تکرار نکنید. با سرزنش کردن خودتان دقیقا به هیچ نتیجه‌ای نمی‌رسید. هیچ آدم عاقلی در دنیا وجود ندارد که کاری را انجام دهد که هیچ نتیجه مفیدی به دنبال نداشته باشد. با این حساب فقط احمق‌ها خودشان را سرزنش می‌کنند.

گذشته

تصمیمات درستی که گرفته بودیم

گذشته هیچ کس طوری نیست که تماما مملو از تصمیمات غلط باشد. حتی بداقبال‌ترین آدم‌ها هم می‌توانند در گذشته خود نقاطی را پیدا کنند که ارزش افتخار کردن به آن‌ها را داشته باشند. هر زمان که از دست خودتان و تصمیمات اشتباهی که قبلا گرفته‌اید کلافه شدید و به این نتیجه رسیدید که بهتر است گذشته خودتان را فراموش کنید، سعی کنید به این فکر کنید که قبلا چه کارهای مفیدی انجام داده‌اید یا چه تصمیمات درستی گرفته‌اید. با این کار به خودتان یادآوری می‌کنید که گذشته ذات تلخی ندارد، همه چیز به این بستگی دارد که شما با چه دیدی به آن نگاه کنید. اگر دیدتان مثبت باشد و موفقیت‌های دیروز خود را به خاطر بیاورید، کم‌کم اعتماد به نفس‌تان هم افزایش می‌یابد. همین اعتماد به نفس می‌تواند به شما در گرفتن تصمیمات دشوار در زمان حال نیز کمک کند. وقتی بدانید که قبلا خودتان را به خودتان ثابت کرده‌اید و موفقیت‌هایی را به دست آورده‌اید، باورتان خواهد شد که امروز هم می‌توانید از پس کارها بر بیایید.

Jack Canfield: آدم‌های موفق بدون توجه به این‌که در اطراف‌شان چه می‌گذرد همیشه دیدگاه مثبت خودشان را حفظ می‌کنند. آن‌ها به جای شکست‌های گذشته‌شان، روی موفقیت‌های گذشته خود تمرکز می‌کنند و به جای این‌که به عوامل مزاحم زندگی فکر کنند، با جدیت تلاش می‌کنند که بر روی اقدامات سازنده‌ای متمرکز شوند که در آینده آن‌ها را به اهداف‌شان خواهند رساند.

تصمیماتی که هیچ وقت نگرفتیم

یک سری از تصمیمات هم هستند که هنوز نگرفته‌اید. خیلی از ما وقتی به عقب برمی‌گردیم و در گذشته خودمان کندوکاو می‌کنیم می‌بینیم هنوز راه‌هایی وجود دارند که به دلایل مختلف طی نکرده‌ایم، درهایی وجود دارند که به دلایل مختلف هرگز بازشان نکرده‌ایم. شاید آن زمان می‌ترسیدیم یا این‌که توانایی و قدرت مواجهه با آن‌چه در انتظارمان بود را نداشتیم. اما حالا می‌تواند زمان خوبی باشد برای برگشتن و پیمودن راه‌های ناشناخته زندگی. گاهی همین گذشته می‌تواند جواب ما برای پیدا کردن مسیر آینده باشد. شاید پشت یکی از همان درهای بسته دیروز، همان فردایی باشد که امروز آرزویش را داریم.

آن‌چه از دست داده‌ایم

تقریبا همه ما در گذشته خود موقعیت‌ها، فرصت‌ها و آدم‌هایی را از دست داده‌ایم، در این هیچ شکی نیست. اما افسوس خوردن به خاطر آن‌چه از دست داده‌ایم واقعا چه فایده‌ای برای ما به دنبال دارد؟ آیا دوباره می‌توانیم هر چیزی که باختیم را دوباره به دست بیاوریم؟ مسلما نه. در عوض می‌توانیم به این فکر کنیم که چرا آن‌ها را باختیم. به این فکر کنیم که چه رفتاری از ما سر زده و چه اقدامات اشتباهی را انجام داده‌ایم که از این فرصت‌ها دور مانده‌ایم. از سوی دیگر، باید این را هم به خودمان یادآوری کنیم که تمام فرصت‌های از دست رفته لزوما موقعیت‌های خوبی نبوده‌اند، شاید اگر به آن موقعیت‌ها می‌رسیدیم امروز شرایط بدتری را تجربه می‌کردیم.

گذشته

آن‌چه به دست آورده‌ایم

در برابر چیزهایی که از دست دادیم، بد نیست به خودمان یادآوری کنیم که چه دست‌آوردهایی را در گذشته تصاحب کرده‌ایم. اغلب اوقات، ما آدم‌ها یادمان می‌رود که چه داریم و مدام به این فکر می‌کنیم که چه چیزهایی را نداریم. کلیشه‌ها می‌گویند به نیمه پر لیوان نگاه کن. شاید خیلی تکراری به نظر برسد، ولی واقعا گاهی لازم است با دقت بیشتری به اطراف خودمان نگاه کنیم و به خاطر آن‌چه امروز داریم، ممنون موفقیت‌های گذشته خود باشیم.

Rick Warren: ما محصول گذشته خود هستیم، اما نباید در آن زندانی شویم.

در گذشته غرق نشویم

از تمام این حرف‌ها که بگذریم، لازم است به این نکته هم اشاره کنم که گیر کردن در گذشته اصلا نتایج خوبی به همراه ندارد. این‌که مدام به فکر گذشته باشیم و از زمان حال و آینده خودمان غافل شویم نه تنها مشکلی را حل نمی‌کند، بلکه مشکلی به مشکلات دیگرمان نیز می‌افزاید. برخی افراد را می‌شناسم که هر وقت حرف می‌زنند، همه جملات‌شان به گذشته محدود می‌شود. به نظر من این افراد آینده روشنی نخواهند داشت چون اصلا به آن فکر نمی‌کنند. نباید فراموش کنیم که آینده‌ای هم وجود دارد که از همین حالا باید خودمان را برای آن آماده کنیم. باید آینده‌ای بسازیم که به یک گذشته پر از شکست تبدیل نشود. به هر حال، گذشته امروز ما، آینده دیروز ما بوده است.

2 دیدگاه برای “به جای فراموش کردن، از گذشته پند بگیریم”

  1. دقیقا درست می فرمایید ضرب المثل هایی از قدیم با ما مونده که الان هم رایج هست و بدون فکر ازش استفاده می کنیم مثلا میگن گذشته ها گذشته. در حالی گذشته ها نگذشته و تاثیرش رو به صورت ملموس تو زندگیمون میبینیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *