چرا تلگرام هرگز نمی‌تواند جایگزین خبرنامه ایمیلی وبلاگ بشود؟

خبرنامه ایمیلی

این روزها اگر سری به اکثر وبلاگ‌های فارسی بزنید، به جای آن گزینه آشنای عضویت در خبرنامه ایمیلی وبلاگ، با دکمه عضویت در کانال تلگرام وبلاگ مواجه خواهید شد. گرچه قبول دارم که تلگرام در این چند سال اخیر تبدیل به یک پایگاه عظیم از کاربران ایرانی اینترنت شده است. قبول دارم که خیلی از کاربران ایرانی در حال حاضر اکثر وقت خود را صرف تلگرام می‌کنند. قبول دارم که تلگرام برای تولید کننده‌های محتوا می‌تواند انتخاب وسوسه‌انگیزی باشد. اما قبول ندارم که تلگرام بتواند جای خبرنامه ایمیلی برای وبلاگ را بگیرد. هرگز!

گرچه بلاگرهای ایرانی مستقیما این را ابراز نمی‌کنند که عضویت در کانال تلگرام را جایگزین خبرنامه ایمیلی وبلاگ‌شان کرده‌اند، اما وقتی باکسی برای وارد کردن ایمیل یا دکمه‌ای برای عضویت در خبرنامه در هیچ کجا از وبلاگ دیده نمی‌شود، دقیقا همین مفهوم را به مخاطب منتقل می‌کند. جالب این‌جاست که کانال‌های تلگرام اصلا با چنین هدفی ساخته نشده‌اند و این به نوعی خلاقیت خود بلاگرها بوده که به این نتیجه جالب دست یافته‌اند.

چند باری از سر کنجکاوی تصمیم گرفتم عضو کانال تلگرام برخی از این وبلاگ‌ها بشوم تا ببینم اساسا چه نوع محتوایی در آن‌ها منتشر می‌کنند که نمی‌توانند در خبرنامه آن‌ها را بگنجانند. بعد از کمی جست‌وجو در میان کانال‌های وبلاگ‌ها، متوجه شدم که محتوای این کانال‌ها در اصل همان محتوایی است که در خبرنامه‌های خود قرار می‌دهند یا می‌دادند، فقط با این تفاوت که در تلگرام محتوای خبرنامه را به صورت جداسازی شده عرضه می‌کنند. مثلا اگر می‌شد  چندین مطلب را در یک خبرنامه کنار هم گذاشت و در قالب یک بسته محتوایی واحد در اختیار مشترکان گذاشت، در تلگرام باید هر کدام از آن مطالب را به طور جداگانه ارائه نمود.

خبرنامه ایمیلی

به غیر از این، هیچ تفاوت دیگری بین محتوای کانال تلگرام وبلاگ‌ها و خبرنامه‌ها ندیدم. پس اگر چنین است، چرا برخی از بلاگرها ترجیح می‌دهند خبرنامه را رها کنند و به سراغ ساختن کانال تلگرام بروند؟

شاید پاسخ این باشد که آن‌ها فکر می‌کنند ایمیل دیگر به درد نمی‌خورد. اگر چنین است که باید به اطلاع آن‌ها رساند که کاملا اشتباه می‌کنند. ایمیل در اصل حکم آدرس افراد در دنیای اینترنت را دارد. چطور ممکن است کسی در اینترنت فعالیت داشته باشد ولی یک آدرس ایمیل به نام خود ثبت نکرده باشد؟ چطور ممکن است ایمیل به درد نخورد وقتی هنوز برای عضویت در سایت‌ها و سرویس‌های مختلف، اولین کاری که باید انجام داد وارد کردن آدرس ایمیل است؟ اگر به تعداد کاربران باشد، قطعا ایمیل نسبت به تلگرام تعداد کاربران بیشتری دارد.

شاید برخی‌ها فکر می‌کنند از طریق کانال تلگرام می‌توانند به کسب درآمد بپردازند و ایمیل چنین امکانی را برای‌شان فراهم نمی‌کند. این تصور هم کاملا غلط است. تمام بازاریاب‌های مطرح دنیا، همه بلاگرهای مشهور جهان تمام تلاش خودشان را می‌کنند تا به تعداد مشترکان خبرنامه وبلاگ‌های خود بیافزایند تا بتوانند از این طریق درآمد خود را هم افزایش دهند. خبرنامه ایمیلی همیشه جایگاه مناسبی برای تبلیغات و کسب درآمد بوده است. فرض کنید بتوانید در خبرنامه وبلاگ‌تان که هزاران عضو دارد، کتاب یا محتوا یا وبلاگ یک نویسنده دیگر را تبلیغ نمایید. مسلما هم به نفع شما خواهد بود و هم به نفع کسی که درخواست تبلیغ شدن دارد.

شاید عده‌ای تصور می‌کنند که چون تلگرام بین کاربران ایرانی محبوب است می‌تواند انتخاب بهتری نسبت به خبرنامه ایمیلی باشد. چطور ممکن است پلتفرم شلوغی مثل تلگرام بتواند گزینه جذاب‌تری نسبت به ایمیل به نظر برسد؟ درست است که تلگرام محبوب است، اما این می‌تواند یک نقطه ضعف هم باشد. شلوغی بیش از حد تلگرام ممکن است سبب شود که محتوای کانال شما نادیده گرفته بشود، آن هم با وجود آن همه کانال پرطرفدار تفریحی دیگر که با محتوای زرد خود توانسته‌اند به این جایگاه برسند، دیگر جایی برای جذب مخاطب به سمت محتوای وبلاگ باقی نمی‌ماند. این در حالی است که احتمال این‌که مطالب شما در قالب خبرنامه ایمیلی خوانده شود خیلی بیشتر است.

شاید بعضی از بلاگرها معتقد باشند که ساختن و مدیریت یک کانال تلگرام خیلی راحت‌تر و بی‌دردسرتر از مدیریت خبرنامه‌های ایمیلی است. خوشبختانه با وجود ابزارهای قدرتمند و متنوعی همچون میل‌چیمپ، کنترل ظاهر و محتوای خبرنامه‌ها تبدیل به کاری بسیار ساده و به دور از هر گونه پیچیدگی تبدیل شده است. حتی اگر با سرویس‌های خارجی به خاطر عدم آشنایی با زبان انگلیسی هم مشکل دارید، می‌توانید از سرویس‌های ایرانی خوبی همچون میل‌چی کمک بگیرید. در این سرویس‌ها وقتی یک بار طرح مورد نظرتان برای ظاهر خبرنامه خود را آماده کردید، برای بارهای بعدی می‌توانید از همان طرح ذخیره شده استفاده کنید تا زمان کمتری را صرف تولید خبرنامه نمایید.

خبرنامه ایمیلی

شاید این تصور برای تعدادی از تولید کننده‌های محتوا پیش آمده باشد که تلگرام آمار مناسبی از تعداد اعضا و تعداد بازدید مطالب ارائه می‌دهد، این در حالی است که سرویس‌های مدیریت ایمیل‌های انبوه در این زمینه هم تواناتر هستند. شما با کمک این سرویس‌ها می‌توانید از تعداد اعضای خبرنامه، تعداد دفعات باز شدن هر خبرنامه یا تعداد کلیک‌ها روی هر لینک از هر خبرنامه به طور دقیق مطلع شوید.

از همه این موارد که بگذریم، باید به این نکته هم توجه کرد که کاربران تلگرام اصولا دوست ندارند محیط تلگرام را ترک کنند و به سمت وبلاگ شما هدایت شوند. آن‌ها بیشتر تمایل دارند که همه محتوا را به طور کامل در همان تلگرام مشاهده کنند. در عوض، اعضای خبرنامه وقتی ایمیلی از شما دریافت می‌کنند، احتمال این‌که روی لینک مطالب داخل خبرنامه کلیک کنند و به سمت وبلاگ‌تان هدایت شوند و برای وبلاگ‌تان ترافیک ایجاد کنند خیلی بیشتر است.

با تمام نکاتی که گفته شد، لازم است به این موضوع هم اشاره کنم که تلگرام به عنوان یک سرویس پیام‌رسان، سرویس خوبی است. اما مشکل از آن‌جایی شروع می‌شود که سعی می‌کنیم از یک پیام‌رسان برای کارهای دیگر استفاده کنیم. البته تلگرام با باقی پیام‌رسان‌ها تفاوت‌های زیادی دارد و کلا پدیده‌ای است که شاید مشابه آن را به سختی بتوان پیدا کرد. ولی این پدیده هر چه که باشد باز هم قادر نیست با قدرت بزرگی همچون ایمیل مقابله کند.

بنابراین، اگر بلاگر هستید و این فکر را در سر می‌پرورانید که به تقلید از برخی از وبلاگ‌نویس‌های دیگر، شما هم لینک عضویت در کانال تلگرام وبلاگ را جایگزین لینک عضویت در خبرنامه ایمیلی وبلاگ کنید، بد نیست به همه مواردی که در این نوشتار آوردم فکر کنید و ببینید آیا باز هم ارزشش را دارد یا نه. حتی می‌توانید به این فکر کنید که آیا لازم هست در تلگرام برای وبلاگ خود کانال راه بیاندازید یا خیر.

چرا نباید برای وبلاگ خود کانال تلگرام راه‌اندازی کنید

تلگرام

متاسفانه یکی از خصوصیات اخلاقی اکثر ما این است که دوست داریم هر کاری بقیه انجام دادند ما هم عینا همان کار را تکرار کنیم تا خدایی نکرده یک وقت از بقیه عقب نمانیم. این رفتار در بسیاری از جنبه‌های زندگی ما نهادینه شده است. از مدل مو و لباس گرفته تا هنجارهای فرهنگی مثل طرز رانندگی کردن و رعایت حقوق همسایگان محترم. فقط کافی است یک آمبولانس در خیابان ببینیم؛ همگی در یک حرکت خودجوش و متحد پشت آمبولانس تخته گاز می‌دهیم و از این موهبت الهی بهره‌مند می‌شویم ولی هر زمان که بحث نکوهش این رفتار به میان می‌آید همگی متفق‌القول این حرکت شنیع را محکوم می‌کنیم. باز هم متاسفانه این خصوصیت اخلاقی در زندگی دیجیتال ما نیز قابل رویت است. آنچه امروز می‌خواهم در موردش بحث کنم همان‌طور که از عنوان پست محرض است، بحث راه انداختن کانال تلگرام برای وبلاگ‌های فارسی زبان است. من هم مثل شما می‌دانم که تلگرام بین ایرانی‌ها بسیار پرطرفدار است و اکثر جامعه کاربری این سرویس پیام‌رسان را هموطنان عزیز تشکیل داده‌اند و این را هم می‌دانم که تلگرام فیلتر نیست و قطعا این فیلتر نبودن یکی از بزرگ‌ترین دلایل محبوبیتش بین مردم محسوب می‌شود.

اما موضوعی که نمی‌دانم و نمی‌توانم درک کنم این است که چرا خیل عظیمی از وبلاگ نویس‌ها هجوم آورده‌اند به ساختن کانال تلگرام برای وبلاگ‌شان؟ جالب اینجاست که در این میان حتی وبلاگ نویس‌های پرتجربه‌ای نیز هستند که به این مد روی آورده‌اند. در حالی که فقط با کمی تفکر می‌توان فهمید که داشتن کانال تلگرام برای وبلاگ نه تنها فایده ندارد بلکه می‌تواند مضر نیز باشد. حتما می‌پرسید چرا و چطور؟ مسلما در ادامه می‌خواهم معایب داشتن کانال تلگرام برای وبلاگ را شرح بدهم.

کانال تلگرام مثل یک اتوبان یک طرفه است

یکی از اهداف اصلی وبلاگ‌ها و وبلاگ‌نویس‌ها این است که با مخاطبان و طرفداران خود تعامل ایجاد کنند تا از نظرات‌شان آگاه شوند و با آنها در مورد مطالب وبلاگ‌شان تبادل نظر کنند. همین تبادل نظر به وبلاگ‌نویس کمک می‌کند که بتواند جنبه‌های جدیدی از موضوعات را بیابد و ایده مطالب جدید وبلاگش را از لابه‌لای همین بازخوردها پیدا کند. مخاطب هم با اعلام نظرات خودش به وبلاگ‌نویس می‌فهمد که نظراتش برای وبلاگ نویس مهم است و حرف‌هایش شنیده می‌شود. اما همان‌طور که می‌دانید (هنوز) در کانال تلگرام نمی‌توان نظری ارسال کرد. در یک کانال تلگرام، صاحب کانال نقش متکلم وحده را ایفا می‌کند و مخاطب فقط می‌تواند بخواند، نمی‌تواند بنویسد. در نتیجه بحث مهم تعامل بین وبلاگ نویس و مخاطب در این میان حذف می‌شود. به بیان دیگر، کانال‌های تلگرامی در واقع مثل یک اتوبان یک طرفه هستند که مخاطب‌ها در آن فقط حکم شنونده را دارند.

کانال تلگرام ترافیک وبلاگ را می‌خورد

تجربه نشان داده که رفتار کاربران شبکه‌های اجتماعی تفاوت‌های زیادی با کاربران سرویس‌های پیام رسان دارد. اکثر کاربران تلگرام حوصله ندارند روی لینک مطالب وبلاگ‌تان که در کانال تلگرام منتشر می‌کنید کلیک کنند. آنها بیشتر به دنبال چت کردن با دیگران هستند و در میان چت‌های‌شان نیم نگاهی هم می‌اندازند به مطالب کانال‌های تلگرام؛ آن هم نه کانال تلگرام وبلاگ شما، بلکه کانال‌هایی که معمولا محتوایی مثل جوک و لطیفه به اشتراک می‌گذارند. شاید در انتها وقتی هم برای کانال تلگرام وبلاگ شما بگذارند ولی فقط در حد خواندن تیتر مطالب‌تان، نه کلیک روی لینک و خواندن کل مقاله. بعضی از وبلاگ نویس‌هایی که به موج کانال‌های تلگرامی پیوستند حالا بعد از مدتی متوجه شده‌اند که تلگرام باعث شده ترافیک وبلاگ‌شان کاهش یابد که البته منطقی است.

کانال تلگرام حساب و کتاب دقیقی ندارد

اگر برای وبلاگ‌تان یک پیج در فیسبوک درست کرده باشید می‌دانید که می‌توانید با استفاده از Insights خود فیسبوک، به طور کاملا دقیق و موشکافانه روند کارکرد محتوای پیج خود را رصد کرده و بررسی کنید. یا اگر یک حساب برای وبلاگ در توییتر داشته باشید، باز هم آنالیتیکز خود توییتر آمار کاملی از عملکرد توییت‌های‌تان به شما ارائه می‌کند. البته تلگرام هم آماری در مورد مسیج‌های کانال در اختیار صاحب کانال می‌گذارد اما این آمار و اطلاعات در مقایسه با اطلاعات توییتر یا فیسبوک خیلی ابتدایی است. مسلما این آمار برای یک وبلاگ نویس خیلی مهم است چون می‌تواند بداند پست‌های وبلاگش چقدر مورد علاقه مخاطبانش بوده‌اند. حال اگر این اطلاعات ناقص باشند او نیز نمی‌تواند در مورد آینده محتوای وبلاگش تصمیم درستی بگیرد. تلگرام در این زمینه هم کمک زیادی به وبلاگ نویس نمی‌کند.

تلگرام

کانال تلگرام فضای رقابتی مناسبی ندارد

دیگر این روزها هر کسی بی‌کار می‌شود یک کانال تلگرام راه می‌اندازد و شروع می‌کند به انتشار هر نوع مطلبی که فکرش را بکنید. از شوخی‌های مسخره گرفته تا مطالب کپی شده از وبلاگ‌ها، توییتر یا فیسبوک. تقریبا می‌توان گفت که تلگرام تبدیل شده به یک رسانه زرد. البته این نوع رفتارها آن اوایل بین شبکه‌های اجتماعی هم زیاد شده بود، اما به مرور زمان کاربران شبکه‌های اجتماعی حرفه‌ای‌تر شدند و یاد گرفتند اکانت‌های تقلبی را دنبال نکنند یا پیج‌های زرد را بلاک یا ریپورت کنند. خودشان هم حرفه‌ای‌تر رفتار کردند و کم کم به استفاده از هشتگ‌ها عادت کردند و در بازنشر محتوای مهم هر روز فعال‌تر شدند. اما از سوی دیگر، تعداد فراوان مشترکان کانال‌های زرد تلگرام ثابت می‌کند که کاربران این سرویس با اینکه زیاد هستند اما اکثرشان به دنبال محتوای زرد هستند. یک وبلاگ نویس هر چقدر هم تلاش کند تا محتوای مفید خودش را در تلگرام به نمایش بگذارد باز هم به گرد پای کانال‌های زرد نمی‌رسد.

محبوبیت، دلیل بر کارایی نیست

دقیقا نمی‌دانم چه کسی برای بار اول برای وبلاگ خودش کانال تلگرام درست کرد، ولی هر کس که بود درست مثل همان آمبولانسی بود که بقیه را هم پشت سرش به دنبال خودش کشاند. این همه وبلاگ برای خودشان کانال تلگرام درست کرده‌اند بدون اینکه بپرسند آیا اصلا این کار منطقی هست یا نه. در هر صورت خوب است که قبل از هر کاری به نتایج آن فکر کنیم، حتی اگر آن کار مورد قبول اکثریت باشد. اگر مواردی که در بالا ذکر کردم برای شما قابل قبول بود، دعوت می‌کنم که بنرهای کانال تلگرام وبلاگ‌تان را پاک کنید و مثل گذشته بیش از هر رسانه و سرویس دیگری، برای خود وبلاگ‌تان وقت و انرژی مصرف کنید.