انسان مجموعه‌ای از اطلاعات و احساسات است

وقتی از کامپیوترها و اسمارت فون‌ها و در کل گجت‌ها صحبت می‌کنیم، در واقع داریم در مورد محصولاتی ساخته دست انسان حرف می‌زنیم که بخش اعظمی از شریان اصلی حیات‌شان، اطلاعات است؛ اطلاعاتی که خود ما به آن‌ها می‌دهیم. یک اسمارت فون فوق پیشرفته را تصور کنید. اسمارت فونی که بهترین و باکیفیت‌ترین دوربین دنیا را دارد، قدرتمندترین پردازنده مرکزی در آن گنجانده شده و بیشترین میزان حافظه داخلی در آن جا خوش کرده است. این اسمارت فون فوق پیشرفته، بدون اطلاعاتی که کاربر به آن می‌دهد به چه دردی می‌خورد؟ دقیقا به هیچ دردی.

وسایل کامپیوتری، گجت‌ها و حتی کل دنیای اینترنت بدون اطلاعات ما انسان‌ها درست مثل یک خودروی بودن لاستیک می‌مانند. گران قیمت‌ترین خودروی جهان هم بدون چهار لاستیک سالم به درستی حرکت نمی‌کند و خودرویی هم که حرکت نکند با مشتی آهن‌پاره تفاوتی ندارد. صفحات اینترنتی هم با اطلاعات ما پر می‌شوند. وب‌لاگ‌ها و وب‌سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی و سرویس‌های پیام رسان، همه چیز وابسته به اطلاعات انسان‌ها هستند.

این اطلاعات می‌توانند از دانش و آموخته‌ها ریشه بگیرد یا خاطرات و تجربه‌ها یا ترکیبی از همه این موارد. حالا تصور کنید که بخواهند هوش یک انسان را شبیه‌سازی کنند. همان پدیده‌ای که این روزها از آن به عنوان هوش مصنوعی یاد می‌شود. به نظر تو ممکن است در آینده هوش مصنوعی آن‌قدر پیشرفت کند که بتواند به اندازه هوش یک انسان واقعی کامل و جامع باشد؟

من با قطعیت می‌گویم نه. تمام آن‌چه در سریال‌هایی مثل Humans یا بازی‌هایی مثل Detroit: Become Human دیده‌ای، همه چیزی بیش از داستان‌هایی علمی و تخیلی نیستند؛ داستان‌هایی تخیلی که هرگز به واقعیت نخواهند پیوست.

ربات‌هایی که آن‌قدر باهوش می‌شوند که می‌توانند بر خلاف برنامه‌ریزی‌های خودشان عمل کنند، مشاهده کنند و بر اساس مشاهدات خودشان تصمیم بگیرند. قلمرو چنین ربات‌هایی هرگز فراتر از داستان‌ها و فیلم‌ها و سریال‌ها و بازی‌های ویدیویی نخواهد رفت. چرا این‌قدر با اطمینان در این مورد صحبت می‌کنم؟

مشخص است. چون انسان فقط یک هوش مبتنی بر اطلاعات نیست. انسان ترکیبی از اطلاعات و احساسات است. بخشی که تکنولوژی هرگز نمی‌تواند به آن وارد شود و آن را شبیه‌سازی کند، احساسات انسانی است. احساسات و عواطف همان بخش بسیار مهمی از انسان‌ها است که شخصیت آن‌ها را شکل می‌دهد و هر انسانی بر مبنای همین احساست و عواطف یا به بیان دیگر بر اساس شخصیت خودش در شرایط مختلف تصمیم‌های متفاوتی می‌گیرد.

هیچ رباتی نمی‌تواند احساسات و عواطف انسانی را آن طور که باید و شاید تقلید کند. البته ربات‌ها می‌توانند تا حدودی به این معیارها نزدیک بشوند اما قطعا مثل انسان نمی‌شوند، چه برسد به این‌که از انسان‌ها کامل‌تر بشوند یا بر علیه آن‌ها شورش کنند.

اطلاعات ما آدم‌ها به تنهایی از ما یک انسان کامل نمی‌سازند، بلکه این احساسات و عواطف هستند که در نقش یک مکمل ظاهر می‌شوند و شخصیت ما را تکمیل می‌کنند؛ شخصیتی که ممکن است در هر شرایطی به شکل متفاوتی رفتار کند. حتما برای خودت هم پیش آمده. بعضی وقت‌ها در مواجهه با شرایطی ناراحت کننده شاید کاملا تسلیم غم بشوی و گاهی هم ممکن است مقاومت کنی و روحیه خودت را حفظ کنی. در مقابل خشم دیگران گاهی ممکن است تو هم خشمگین شوی و با آن‌ها درگیر شوی و گاهی هم این احتمال وجود دارد که خشم خودت را کنترل کنی و از کنار ماجرا بگذری.

می‌بینی؟ هیچ رفتاری در ذهن ما برنامه‌ریزی نشده است، چون احساست و عواطف را نمی‌توان برنامه‌ریزی و پیش‌بینی کرد. حال با این توضیح، چطور می‌شود رباتی ساخت که این تفاوت‌ها را درک کند و بر مبنای آن‌ها خودش برای خودش یک شخصیت بسازد؛ شخصیتی که خودش آن را به وجود بیاورد نه این‌که برایش برنامه‌ریزی کرده باشند؟

تو فکر می‌کنی چنین ربات‌هایی در آینده وجود خواهند داشت؟ فکر می‌کنی تقابل ربات و انسان بالاخره رخ خواهد داد یا این‌که مثل من عقیده داری این تصورات فقط تخیل و داستان‌پردازی است؟