خیلی از ما ممکن است در وجود خود روحیه کمال‌گرایی داشته باشیم. البته هر کسی به میزان متفاوتی با کمال‌گرایی ارتباط دارد. آن دسته از کسانی که دوست دارند همه امور بی‌نقص باشند و هیچ ایرادی را نمی‌توانند تحمل کنند، از جمله افرادی هستند که شدیدا دچار کمال‌گرایی شده‌اند. این روحیه در برخی از زمینه‌ها ممکن است تا حدودی مفید واقع شود، ولی قطعا در درازمدت سبب ناراحتی و افسردگی فرد خواهد شد. حال در بین تمامی مشاغل، نویسندگی یکی از آن کارهایی است که برای یک آدم کمال‌گرا مشکلات فراوانی را ایجاد می‌کند.

شاید در بین نویسنده‌های مطرح دنیا وجود داشته باشند کسانی که خودشان را کمال‌طلب بدانند و به این موضوع افتخار هم بکنند. آن‌ها خودشان را نویسنده‌هایی بی‌نقص می‌دانند که هیچ ایرادی را در کارهای خود تحمل نمی‌کنند. این نوع نویسنده‌ها احتمالا متوجه نواقص کارشان نمی‌شوند، چون هیچ نوشتاری وجود ندارد که کاملا بی‌نقص باشد. گذشته از این، قطعا ‌آن‌چنان در روند نوشتن به شدت به خودشان سخت گرفته‌اند که اصلا نتوانستند از نوشتن لذت ببرند.

از سوی دیگر، برخی دیگر از نویسنده‌ها هم هستند که با جدیت تمام در برابر این روحیه مقاومت می‌کنند و خودشان را راحت گذاشته‌اند. از نظر من این شیوه کار هم اصلا خوب نیست، چون اجازه نمی‌دهد که نویسنده از کار خودش انتقاد کند و آن را بهبود ببخشد. چنین نویسنده‌هایی هر چه بنویسند به نظرشان خوب است و برای رفع مشکلات متن‌شان تلاش نمی‌کنند.

۵ راه برای بهره‌مندشدن از کمال‌گرایی کنترل شده در نویسندگی

به عقیده من، لازم نیست کلا بی‌خیال کمال‌گرایی بشوید. خیلی اوقات این روحیه به درد شما خواهد خورد، خصوصا در زمان نویسندگی. پیشنهاد من این است که به جای ساکت کردن این ویژگی، سعی کنید آن را تحت کنترل خودتان در بیاورید و از آن به نفع خودتان استفاده نمایید. حالا می‌پرسید چطور؟ بگذارید توضیح بدهم:

۱- دیدگاه هدف‌محور داشته باشید: یکی از خصوصیات مشترک بین تمام انسان‌های کمال‌گرا این است که با دید هدف‌محور به دنیا نگاه می‌کنند. به بیان روشن‌تر، در هر کاری که انجام می‌دهند، هدف نهایی را در اولویت قرار می‌دهند و می‌کوشند که در بهترین حالت ممکن به اهدف مد نظرشان برسند.

یک نویسنده کمال‌گرا وقتی نوشتن یک کتاب را شروع می‌کند، همه فکر و ذکرش در رسیدن به هدفش که همان تمام کردن کتاب است خلاصه می‌شود. این سبب می‌شود که خیلی زود انگیزه و اشتیاق خودش را از دست بدهد و هرگز نتواند کتابی را به اتمام برساند، چون نوشتن کتاب کاری است که به صبر و تحمل فراوانی احتیاج دارد.

نوشتار مرتبط: هر نویسنده‌ای باید با این آرایه‌های ادبی آشنا باشد

حال اگر شما به عنوان یک نویسنده نسبتا کمال‌گرا، اهداف مد نظر خود را به بخش‌های کوچک‌تر اما ممکن‌تر تبدیل کنید، می‌توانید از روحیه کمال‌گرای خودتان برای به اتمام رساندن نوشتارهای بیشتر کمک بگیرید. مثلا اگر می‌خواهید یک کتاب بنویسید، به جای این‌که تمام کردن کتاب را به عنوان هدف خود معین کنید، بهتر است تمام کردن فصل به فصل کتاب را به عنوان هدف در نظر بگیرید. وقتی نوشتن کتاب به پایان رسید، می‌توانید ویرایش کردن فصل به فصل کتاب را به عنوان هدف انتخاب کنید و همین‌طور الی آخر.

هنگامی که به جای تمرکز بر روی قدم نهایی، روی پیمودن مسیر به صورت گام به گام تمرکز می‌کنید، می‌توانید هر فصل از کتاب خود را در کم‌نقص‌ترین حالت ممکن بنگارید و در آخر از نتیجه کارتان لذت ببرید.

۲- بهترین ایده‌های ممکن را پیدا کنید: نویسنده کمال‌گرا در هنگام پیدا کردن ایده برای نوشتن، خیلی به خودش سخت می‌گیرد. نویسنده‌ای هم که چنین روحیه‌ای در خودش نداشته باشد، هر ایده‌ای که به ذهنش می‌رسد را مناسب می‌داند.

این در حالی است که اگر سطح کمال‌گرایی را در کنترل خود داشته باشید، هم می‌توانید در پیدا کردن ایده برای نوشتن به خودتان آسان بگیرید و هم این توانایی را دارید که از بین ایده‌های موجود، بهترین‌ها را برگزینید. با این حساب، وقتی دارید دنبال ایده می‌گردید، کمال‌گرایی را کنار بگذارید، اما وقتی دارید از بین ایده‌هایی که پیدا کردید یکی را انتخاب می‌کنید اجازه دارید از روحیه کمال‌طلب خود کمک بگیرید.

۳- سریع‌تر بنویسید: ایراد بزرگی که به نویسنده‌های کمال‌گرا وارد است این است که آن‌ها وقتی می‌خواهند یک پاراگراف یا حتی یک جمله بنویسند، تمام وقت و دقت و زمان خودشان را صرف همان یک جمله می‌کنند و دقیقه‌ها و شاید ساعت‌ها روی همان جمله گیر می‌کنند تا آن را به بی‌نقص‌ترین حالت ممکن نزدیک نمایند. این کار از نظر من یک نوع خودآزاری است.

بهترین راه حل برای این‌که چنین مشکلی را از میان بردارید این است که در هنگام نوشتن برای خودتان محدودیت زمانی تعیین کنید. با خود قرار بگذارید که قرار است تا نیم ساعت دیگر هزار کلمه بنویسید و تمام تمرکز خود را صرف همین هدف کنید. از این طریق به آن روحیه کمال‌گرا اجازه نمی‌دهید شما را آزار بدهد، در عوض نیم ساعت بعد یک نوشته خواهید داشت که بعدا می‌توانید هر چقدر دل‌تان خواست ویرایشش کنید.

۴- دقیق‌تر ویرایش کنید: هر قدر که کمال‌گرایی در حین نوشتن می‌تواند برای شما مضر باشد، در هنگام ویرایش متن این کمال‌گرایی به دردتان خواهد خورد. وقتی با دیدی انتقادی نوشته‌های خود را مورد بازبینی و ویرایش قرار بدهید، این شانس را دارید که مشکلات بیشتری را پیدا کنید و نوشتار خود را به تکامل نزدیک کنید.

نوشتار مرتبط: دروغ‌هایی که نویسنده‌ها به خودشان می‌گویند

یادتان باشد که گفتم «به تکامل نزدیک کنید» چون قبلا هم بارها نوشتم هیچ نوشته‌ای بی‌نقص نیست. با این‌که دید کمال‌طلب در حین ویرایش می‌تواند مثبت باشد، ولی اگر بخواهید زیادی دقیق بشوید و مدام پیش‌نویس‌ها را تغییر بدهید، در آخر یک نوشته بیش از حد تمیزکاری شده و غیرطبیعی به جا می‌ماند.

همان‌قدر که برای پلیس یک صحنه جرم بیش از حد تمیز غیرطبیعی است، برای مخاطب یک نوشته هم متن بیش از اندازه ویرایش شده ناخوشایند و آزاردهنده خواهد بود. پس در مرحله ویرایش هم خوب است از تکنیک محدودیت زمانی کمک بگیرید. با خودتان قرار بگذارید که فقط یک ساعت در روز را خرج ویرایش متن خود کنید، یا برای ویرایش هر فصل از کتاب‌تان مجموعا فقط سه ساعت وقت بگذارید.

۵- از منتشر کردن نترسید: اکثر نویسنده‌هایی که از انتشار مطالب خود هراس دارند، درگیر کمال‌گرایی خود هستند. آن‌ها به ندرت سمت منتشر کردن نوشته‌های خود می‌روند چون همیشه می‌ترسند که دیگران آن‌ها را مورد انتقاد قرار دهند و عیوب کارشان را پیدا کنند.

برای این‌که با حس کمال‌طلبی خود مقابله کنید، باید خودتان را به منتشر کردن آثار عادت بدهید. هر چه بیشتر روی انتشار مطالب‌تان کار کنید، ترس‌تان از این موضوع بیشتر از بین خواهد رفت و کم کم موفق خواهید شد که روحیه کمال‌گرایی خود را در کنترل بگیرید.

ایرادی ندارد اگر فکر می‌کنید نوشته‌های شما هنوز به طور کامل ساخته و پرداخته نشده‌اند. اشکالی ندارد اگر کسی از شما انتقاد کرد و ایرادی از کارتان گرفت. به جای این‌که خودتان را ناراحت کنید، می‌توانید انتقادها و پیشنهادهای مخاطبان خود را مورد توجه قرار دهید تا برای دفعه بعد آن اشتباهات را مرتکب نشوید.

پایان‌نوشت

هرگز از یاد نبرید که نویسنده باید از نوشتن لذت ببرد. اگر بخواهید به کمال‌گرایی خودتان اجازه بدهید شما را تحت فشار قرار دهد، هیچ وقت نمی‌توانید نوشتن را کاری لذت‌بخش قلمداد نمایید. شاید بد نباشد به خودتان یادآوری کنید که شما برای نوشتن «به اندازه کافی خوب» هستید و همین برای موفقیت در نویسندگی کافی است. اگرچه همیشه جا برای پیشرفت وجود دارد، ولی این دلیل نمی‌شود که فکر کنید باید بی‌نقص باشید. سعی کنید بیشتر بنویسید تا از این طریق نوشتن برای شما به امری عادی و روزانه تبدیل شود. با این کار حس کمال‌طلبی خود نسبت به نوشتن را تنبل‌تر می‌کنید.

برچسب گذاری شده در:

,